نظارت بر اجرای پروژه های عمرانی (Construction Supervision) ، یکی از مهم ترین مشخصه ها در اجرای ساختمان، نظارت مستمر و دقیق بر روی کلیه موارد اجرایی است. نظارت مناسب و دقیق، پروژه را در زمان مورد نظر و با هزینه بهینه به اتمام می رساند.

 

نظارت بر پروژه های ساختمانی              نظارت بر پروژه های ساختمانی

 

اثرات مثبت نظارت در پروژه های ساختمانی

 

علل حضور ناظر در پروژه های عمرانی

حضور ناظر به دلایل زیر می تواند مورد نیاز باشد:

  • عدم تخصص مجری:
  • عدم تخصص کافی مجری جهت اجرا و نظارت بر عملکرد نیروها و پیمانکاران
  • استفاده از تجربیات تکمیلی به صورت پاره وقت در موارد خاص
  • نیاز کارفرما:
  • عدم اعتماد کامل سرمایه گذار (کارفرما) به پیمانکار جهت صحت اجرا و نظارت بر عملکرد نیروها
  • بهبود کیفیت اجرای اقلام
  • کاهش هزینه ها با استفاده از تجربه کافی در موضوعات مهندسی خاص
  • بررسی عملکرد پیمانکار:
  • بررسی موارد اجرایی
  • بررسی صورت وضعیت هزینه ها
  • بررسی عملکرد پیمانکار

 

علل نیاز به ناظر در پروژه های عمرانی

علل نیاز به ناظر در پروژه های عمرانی

 

پیچیدگی های نظارت

افزایش ایمنی و کنترل کیفی انواع پروژه های عمرانی بر عهده مهندس ناظر ساختمان می باشد. با توجه به وجود پیچیدگی های فنی و حقوقی در نظارت ساختمان، بی تردید برای مهندسانی که با خطرات موضوع آشنایی ندارند و مهندسان جوانی که پس از دریافت پروانه اشتغال وارد این حرفه می شوند ممکن است تبعات نامناسبی داشته باشد لذا با افزایش سطح آگاهی مهندسان و کسب تجربه فنی لازم قبل از قبول مسئولیت مهم و سنگین نظارت، می توان راهی پیدا کرد تا علاوه بر ارتقای کیفیت فنی ساختمان ها، از فشارها و تنگناهای قانونی و عرفی آنان بکاهیم تا با مصونیت بیشتر و اطمینان خاطر به ارائه خدمات مهندسی بپردازند.

 

نظارت بر اجرای پروژه های عمرانی

نظارت بر اجرای پروژه های عمرانی

 

مسئولیت مهندس ناظر

مهندسان ناظر بر عملیات اجرایی ساختمانی که تحت نظارت آنها احداث می گردد از لحاظ انطباق ساختمان با مشخصات مندرج در پروانه و نقشه‌ها و محاسبات فنی ضمیمه آن نظارت کرده و در پایان کار مطابقت عملیات اجرایی ساختمان را با مدارک فوق، گواهی می نمایند.

ناظران باید گزارش پایان هر یک از مراحل اصلی کار خود را به مرجع صدور پروانه ساختمان (شهرداری‌ها) ارائه نمایند.

مراحل اصلی کار عبارتند از:

  • پی‌سازی
  • اجرای اسکلت
  • سفت‌کاری
  • نازک‌کاری
  • پایان کار

مراحل اصلی کار

مراحل اصلی کار

 

عملیات نظارت ساختمان در ۴ بخش کلی انجام می شود که شامل موارد زیر است:

  • نظارت معماری
  • نظارت سازه
  • نظارت تأسیسات برقی
  • نظارت تأسیسات مکانیکی

چهار بخش نظارت در پروژه

۴ بخش نظارت در پروژه های ساختمانی

 

وظایف مهندس ناظر ساختمان

مهندس ناظر در قدم اول باید وظایف خود و سایر افرادی که در پروژه حضور دارند مثل کارفرما، مهندس طراح، پیمانکار و … یشناسد و علاوه بر آشنایی کامل با وظایف خود تا حدی با آن ها نیز آشنا باشد. هم چنین لازم است مهندس ناظر به خوبی با نهادها و مراجع صنعت ساختمان و ساختمان سازی مثل نظام مهندسی، شهرداری و … آشنا بوده تا بتواند در مواقع لازم با آن ها مکاتبه های لازم را داشته باشد.

نظارت مهندس ناظر، از زمان صدور پروانه ساختمان توسط مرجع صدور پروانه آغاز و با صدور گواهی پایان کار خاتمه می یابد. این نظارت در موارد مشتمل بر حضور چهار ناظر از چهار رشته، نظارت جمعی بوده و به هیچ وجه جنبه نوبتی و جداگانه ندارد. مهندس ناظر پس از ارجاع اولیه کار از سوی سازمان، لازم است نسبت به بررسی سوابق و مستندات موجود پروژه اقدام نماید.

وظایف مهندس ناظر ساختمان

وظایف مهندس ناظر ساختمان

 

روش های کسب درآمد از نظارت ساختمان

زمینه های کاری یک مهندس عمران در یک تقسیم بندی به سه دسته زیر تقسیم بندی می گردد:

  • طراحی و محاسبات سازه
  • نظارت سازه
  • اجرای سازه

 

روش های کسب درآمد از نظارت ساختمان به طور کلی به صورت زیر بیان می گردد:

  • ارجاع کار نظارت ساختمان از سازمان نظام مهندسی
  • نظارت عالیه پروژه و مشاور کارفرما
  • استخدام در شرکت های مهندسی مشاور

 

شرح وظایف مهندس ناظر مقیم

شرح وظایف مهندس ناظر مقیم

 

شرح وظایف مهندس ناظر مقیم

ناظر مقیم کسی است که از طرف کارفرما یا دستگاه نظارت (مشاور) برای نظارت مستقیم در اجرای عملیات کارگاه تعیین و کتبا به پیمانکار معرفی می شود و اصولا به صورت مقیم در کارگاه حضور دارد.

 

آشنایی با مدارک پروژه

ناظر مقیم کارگاه باید از ابتدای پروژه علاوه بر متن قرارداد، کلیه:

  • نقشه ها
  • مشخصات فنی عمومی و خصوصی
  • فهرست مقادیر
  • قیمت ها

را برای کارهای مورد نظارت در مدت مناسبی مطالعه نماید تا به طور کامل به پروژه آشنا و مسلط گردد. در صورت صلاح دید و لزوم گزارش، نظریه خود را کتبا از طریق مهندس مشاور (در صورت وجود) برای کارفرما ارسال نماید.

موارد مورد نیاز جهت مطالعه ناظر

موارد مورد نیاز جهت مطالعه ناظر

 

آشنایی با محیط کار

ناظر مقیم کارگاه از ابتدای پروژه می بایست با محل اجرای پروژه دقیقا آشنا شود. یک ناظر ماهر، علاوه بر محل پروژه، موارد زیر را نیز دقیقاً مورد مطالعه قرار می دهد:

  • محل تهیه لوازم و مصالح محلی و فواصل آن از محل کارگاه و نرخ آنها.
  • دستمزد روزانه انواع کارگران در محل.
  • انواع کارگران ماهر، نیمه ماهر و ساده محلی که امکان استفاده از آنها وجود دارد.
  • انواع و تعداد کارگران با تخصص های مورد نیاز که استخدام آنها در محل مقدور نمی باشد.
  • لوازم و مصالحی که باید از خارج از محیط محل اجرای پروژه تامین گردد.
  • متوسط حداکثر و حداقل درجه حرارت محیط و حدود آنها و امکان کار کردن در این ایام در محل.
  • وضع راه های ورودی به محیط کار، امکان استفاده از این راه ها در مواقع بارندگی و زمستان ها.
  • نحوه تأمین آب و برق و سایر تأسیسات ضروری برای کارگاه.
  • نحوه استقرار و بررسی محل مناسب برای دفتر نظارت کارگاه و ناظران.
  • محل تخلیه خاک ها و اضافات کارگاه و فاصله آن از محل اجرای کار.

 

تعیین نقاط اصلی و تحویل کارگاه

ناظر مقیم کارگاه موظف است هم زمان با تحویل کارگاه ساختمانی به پیمانکار و در اولین فرصت نقاط مبنا و خطوط اصلی ساختمان را به طریقی که تا پایان کار باقی بماند با همکاری نماینده مهندس مشاور یا دستگاه نظارت و نماینده پیمانکار دقیقاً تعیین نموده و صورت جلسه نماید.

مهندسین مشاور باید نقاط مبنا را که بر این اساس تعیین می گردد دقیقاً مطالعه نموده و انجام هر گونه تغییرات احتمالی را که امکان دارد در ساختمان به وجود آید بررسی نماید و در صورتی که این تغییرات، بیش از حد و مستلزم تأمین اضافه اعتبار باشد پس از تصویب کارفرما به پیمانکار ابلاغ نماید و در صورت عدم نیاز به اعتبار اضافه می تواند مستقیماً به پیمانکار ابلاغ شود. پس از تعیین نقاط مبنا و کنترل دقیق ابعاد زمین محل اجرای پروژه و تطبیق آنها با نقشه ها، کارگاه را طی تنظیم صورت جلسه ای با حضور نمایندگان مهندس مشاور و کارفرما و دستگاه بهره بردار به پیمانکار تحویل می نماید.

تعیین نقاط اصلی و تحویل کارگاه

تعیین نقاط اصلی و تحویل کارگاه

 

پیاده کردن نقشه ها

ناظر مقیم کارگاه موظف است پلان وضعیت ساختمان ها را با مشخصات زمین محل اجرا کنترل نموده و در صورتی که اشکالی از نظر:

  • ابعاد
  • وضعیت قرار گرفتن ساختمان ها از نظر شرایط اقلیمی و سنتی
  • وضعیت فنی زمین از نظر جنس خاک و عوارض موجود
  • دسترسی به ورودی های مناسب
  • سایر نکات فنی که ممکن است توسط مهندس مشاور و یا دستگاه نظارت ابلاغ شده باشد

وجود نداشته باشد، نسبت به پیاده نمودن دقیق نقشه ها با همکاری پیمانکار اقدام نموده و یک بار دیگر نقشه های پیاده شده را از نظر صحت عمل کنترل نماید.

پس از انجام عملیات گودبرداری و پی کنی توسط پیمانکار به میزان مندرج در نقشه ها ناظر مقیم باید مراتب را به مهندس مشاور یا دستگاه نظارت اعلام نماید تا در کنار ایشان از کارهای انجام شده بازدید به عمل آمده و در صورتی که وضعیت زمین انجام آزمایشاتی را برای تعیین مقاومت زیر شالوده ایجاب نماید دستور انجام آزمایشات لازم صادر شود.

پس از حصول به مقاومت مورد نیاز قبل از دستور پی سازی بایستی وضعیت گودبرداری ها با نماینده پیمانکار و مهندس مشاور یا دستگاه نظارت صورت جلسه شود و بایستی کلیه اطلاعات لازم از قبیل عوارض پیش بینی شده مانند:

  • ریشه درختان
  • چاه
  • قنات
  • خاک دستی
  • گودال های قدیمی

منعکس شود. چون این صورت جلسه ملاک پرداخت هزینه به پیمانکار خواهد بود بایستی دقت لازم در تنظیم آن به عمل آمده و یک نسخه از آن در اولین فرصت برای کارفرما ارسال گردد.

 

در زمینه ابنیه و ساختمان بیشتر مطالعه کنید : 

 

در زمینه پایدارسازی گود بیشتر مطالعه کنید : 

 

در زمینه مطالعات ژئوتکنیک بیشتر مطالعه کنید :

 

در زمینه بهسازی خاک بیشتر مطالعه کنید : 

 

در زمینه تخریب و خاکبرداری بیشتر مطالعه کنید : 

 

مطالب مرتبط :