ایستاسازه
En Ar

خانه - خدمات ایستاسازه - ابنیه و ساختمان - کفراژبندی و دکفراژ در ساختمان های بتنی با استفاده از قالب های چوبی (Scaffolding in Construction)

کُفراژ به مجموعه‌ای از لوله‌های داربستی یا به عبارتی اسکافولد ها اطلاق می ‌شود که به هم اتصال داده می شوند به عبارتی دیگر کفراژ نوعی قالب است که در ساختمان سازی استفاده می شود و از کفراژبندی به صورت موقت یا دائم استفاده می کنند. اتصالات کفراژ بندی یا به صورت پین و گوه بوده یا به صورت بست می باشد.

اتصال اسکافولد ها (لوله داربست ها) توسط پین و گوه - شرکت ایستاسازه
اتصال اسکافولد ها (لوله داربست ها) توسط پین و گوه

کُفراژ بندی جهت ایجاد پایه‌های نگهداری قالب‌ های بتنی سنگین اجرا می ‌شود که سبب نگهداری قالبی چوبی بتنی می گردد.

در ساختمان ‌های معمولی یا مواردی که نشست قالب بر اثر بتن ریزی از اهمیت زیادی برخوردار نبوده و قالب‌ها سبک هستند از شمع‌های فولادی یا چوبی منفرد برای نگهداشتن و تنظیم این نوع  قالب‌ها استفاده می شود.

اما در مواردی همچون پل سازی، ساختمان سازی مجتمع های تجاری و گردشگری، ساخت بیمارستان ها و … که قالب مونتاژ شده در محل، نباید در اثر بتن ریزی حرکت کرده و خیز بردارد از کفراژبندی و دکفراژ استفاده می شود که با استفاده از آن بتوان قالب بندی و بتن ریزی را انجام داد.

انجام عملیات کفراژبندی در یکی از پروژه های واقع در شرق تهران
انجام عملیات کفراژبندی در یکی از پروژه های واقع در شرق تهران

از دیگر مزیت‌ های کفراژ بندی ایجاد سطح نگهداری گسترده جهت نگهداری قالب‌ ها است. کفراژ بندی نیاز به دقت بالایی دارد تا ارتفاع کفراژ در سطح مورد نظر تامین گردد و سطوح افقی کاملاً تراز باشد زیرا که این تنظیم بودن سبب می شود تا بتوان قالب بندی دقیق تری داشت و در نهایت برای اجرای سقف مشکلی ایجاد نگردد. کفراژ بندی در حد فاصل بین ستون ها ایجاد می شود که در مراحل بعدی آرماتور بندی، مشکلی جهت اتصال بین تیر و ستون و سقف وجود نداشته باشد. دقت در این امر از اهمیت بسیار بالایی برخوردار می باشد زیرا به تراز بودن سطح نیاز داریم تا بتوانیم دال بتنی تراز شده ای داشته باشیم.

اجرای صحیح و منظم کفراژ بندی کف تیر و آویز و سقف
اجرای صحیح و منظم کفراژ بندی کف تیر و آویز و سقف

از دیگر مزایای کفراژبندی به وسیله لوله های داربست و یا اسکافولد استحکام آن است که به صورت خرپایی به یکدیگر متصل شده و باعث می شود استحکام و قدرت بالایی داشته باشد و بر اثر برخوردهایی که ممکن است در کارگاه رخ دهد‌ اعم از برخورد افراد و یا برخورد بندیل های میلگرد (به تعداد میلگرد های دسته بندی شده با سایزها و وزن های مختلف که توسط کارخانه ارسال می گردد، بندیل گفته می شود) و یا هنگام جا به جایی مصالح در کارگاه توسط تاور کرین ها مشکلی ایجاد نگردد و همانند شمع‌های منفرد حساس نیستند و می‌توانند در برابر آنها مقاومت مورد نیاز را از خود نشان دهند و حتی در شرایطی به دلیل اتصال قوی بین آنها حتی دزاکسه شدنی هم در آن صورت نگیرد. همچنین عملیات قالب بندی در جاهایی که نیاز به ایجاد بستر و سطحی گسترده است راحت‌تر انجام می شود.

در عملیات کفراژ بندی جهت کفراژ بندی تیر و سقف های سبک با ارتفاع 5.5 متر و یا بیشتر از جک های پیچی قابل تنظیم که در سر اسکافولد ها نصب گردیده، استفاده می گردد تا بتوان در جهت تنظیم قالب بندی سقف و یا تیر مورد نیاز استفاده نمود و خیز سقف مورد نیاز را به وسیله تنظیم سر پیچ ها تامین نمود.

اتصال خرپایی موجود بین اسکافولد ها عامل اصلی استفاده و استحکام بالا
اتصال خرپایی موجود بین اسکافولد ها عامل اصلی استفاده و استحکام بالا

این جک‌ها در اندازه و ارتفاع های متنوعی ساخته می شود‌. بر روی این جک‌ها، از سر جک های تی شکل که به دو صورت ثابت و متحرک ساخته شده، استفاده می شود که سر جک های متحرک جهت تنظیم ارتفاع مورد نیاز استفاده می گردد.

قطر لوله بیرونی این جک‌ها‌، ۶ سانتیمتر و قطرلوله داخلی آنها‌، ۵ سانتیمتر است. ضخامت لوله این جک‌ها، برای جک‌های تا ارتفاع ۴ متر، معادل با 2.5 میلیمتر و برای جک‌های بالای ۴ متر معادل 3 میلیمتر می باشد. در انتهای لوله بیرونی این جک‌ها یک پیچ تنظیم و مهره جوش داده شده تا به کمک سوراخ‌هایی که روی لوله درونی جک‌ها تعبیه شده عمل تنظیم ارتفاع جک را انجام دهد‌ و یا با استفاده از پیچ های تنظیمی که در سر اسکافولدها نصب شده بتوان این کار را انجام داد. در کلیه قسمت های این اسکافولدها قسمت هایی گل مانند وجود دارد که به وسیله ی آن، این فاصله ها با اتصال پین و گوه محکم شده و به یکدیگر متصل می گردند که می تواند استحکام مورد نیاز را تامین کند و از جهتی حتما باید از این طریق به یکدیگر اتصال داشته باشند تا اتصالی مطمئن صورت گیرد.

عملیات کفراژبندی جک های متحرک جهت تنظیم ارتفاع مورد نیاز
عملیات کفراژبندی جک های متحرک جهت تنظیم ارتفاع مورد نیاز

نحوه اجرای کفراژبندی با استفاده از قالب های چوبی

در این روش کفراژبندی از چوب های نئوپان و تخته های سه لایه یا به عبارتی پلای وود برای قالب بندی استفاده می شود، استفاده از آنها بسیار راحت می باشد به این صورت که ابتدا اسکافولد یا همان لوله های داربست را اجرا کرده، بر روی سر جک های قابل تنظیم که شکل سر آن جک ها به صورت تی شکل می باشد قوطی هایی قرار داده می شود و بر روی آن قوطی هایی که بر روی اسکافولد ها نصب شده چهار تراش هایی قرار می گیرند. این مراحل توضیح داده شده در جهت اجرای کفراژ سقف و یا تیر اجرا می گردد و یا هر آنچه که نیاز به کفراژ قالب بندی چوبی دارد از این طریق صورت می گیرد. پس از آنکه چهار تراش ها نصب گردید جهت کفراژ قالب بندی تیر ابتدا کف تیرها یا به عبارتی قسمت های چوبی که در جهت قالب بندی در زیر تیر می باشد را نصب نموده و سپس بعد از اتمام مراحل نصب کف تیر نوبت به اجرای آویز تیر یا همان قسمت های کناری و ارتفاعی تیر می باشد و نوبت به پشت بند ها رسیده که در پشت آویز تیر جهت اجرای مراحل و اتصال قوی تر نصب شده تا در مراحل بعدی پس از اتمام کفراژ بندی تیر به صورت کامل آرماتوربندی ابتدایی تیر ها صورت پذیرد.

اجرای عملیات کفراژبندی کف تیر و آویز
اجرای عملیات کفراژبندی کف تیر و آویز

پس از آن نوبت به کفراژ کامل سقف در جهت اجرای کفراژ و آرماتور بندی سقف می رسد که مراحل به این نحو صورت می گیرد که برای کفراژ سقف یا از روش چینش اسکافولدها و یا از طریق اجرای قالب تخته های تخته میز پری می توان استفاده نمود که سرعت بالا تر اجرا را به ما می دهند زیرا که دارای ابعاد بزرگ تری می باشند و دیگر نیاز به کفراژ بندی سقف نمی باشد، خود این نوع قالب های میز پری دارای جک های تنظیم ارتفاع بوده اند و کار را سهل تر می نمایند.

سرعت بالاتر اجرا نسبت به چینش اسکافولد و کفراژ سقف با پلای وود های تکه ای
سرعت بالاتر اجرا نسبت به چینش اسکافولد و کفراژ سقف با پلای وود های تکه ای

بعد از اجرای کلیه موارد نوبت به صیقلی کردن سطح کفراژبندی چوبی سقف توسط مقداری روغن سوخته می گردد تا بعد از بتن ریزی بتوان این قالب ها را باز نمود و در جایی دیگر مورد استفاده قرار داد و پس از آن برای رعایت حد فاصل پوشش بتن و یا ایجاد پوششی برای بتن از وسیله ای به نام اسپیسر با توجه به اندازه پوشش استفاده می گردد و بعد از آن نوبت به اجرای مش بندی و آرماتور بندی سقف و آرماتور بندی کامل تیر می گردد، به دلیل باز بودن احتمالی درزهای بین پلای وود ها و یا هر جایی که امکان درز شیره بتن وجود دارد از ورقه های نازکی در بین تخته ها استفاده می گردد زیرا که شیره بتن هنگام بتن ریزی و پس از ویبره کردن بتن توسط دستگاه ویبراتور از میان تخته ها و قالب بندی ها خارج نشود و بتوان به ما بتنی صیقلی و یک دست را به ما ارائه دهد و بتن کرمو، ترد و شکننده نگردد. به کلیه فعالیت های کاملی که در این جهت صورت می گیرد عملیات کفراژ بندی با استفاده از قالب چوبی، کفراژ بندی تیر و سقف با استفاده از قالب چوبی گفته می شود.

کفراژ‌بندی کامل شده تیر و سقف
کفراژبندی کامل شده تیر و سقف

مزایایی که سبب می شود تا کفراژبندی با قالب های چوبی مورد استفاده قرار گیرند

  • عایق تقریبا مقاومی در برابر تابش مستقیم خورشید تا مدتی معلوم.
  • استفاده مجدد از تکه های چوبی در قسمت هایی دیگر حتی اگر تکه ها کوچک باشند.
  • سبک بودن.
  • قیمت مناسب تر.
  • ساخت قالب با اندازه و شکل دلخواه مورد نیاز.
  • مورد استفاده در پروژه های کوچک و استفاده در پروژه های بزرگ با توجه به شرایط کاری و نوع کاری که صورت می پذیرد.
مزایای کفراژ بندی با قالب چوبی
مزایای کفراژبندی و دکوفراژ با قالب چوبی

معایب کفراژبندی با قالب های چوبی

  • ناهموار بودن سطح قالب چوبی زیر بتن در صورت استفاد نکردن از جنس مرغوب و نیاز به ایجاد خیز منفی و تراز نمودن سقف.
  • مناسب نبودن در پروژه های بزرگ به دلیل افزایش زمان در جهت اجرا.
  • آسیب رسانی به محیط زیست در جهت مصرف زیاد و پرت چوب و از بین رفتن درخت.
  • خم شدن و شکم دادن و یا به عبارتی شکسته شدن قالب به دلیل عدم تحمل وزن بتن و یا بار وارده به آن.
  • پوشانده نشدن درز های بین قالب و استفاده از ورقه های فلزی برای جبران این موضوع.
  • هر چه مدت بیشتری بلا استفاده در زیر نور خورشید و یا باراش باران بماند باعث از بین رفتن مقاومت و بافت پلای وود ها می شود.

دکفراژ بندی قالب بندی های چوبی

 در پایان این مقاله نیاز است که به دکفراژ قالب های چوبی اشاره  شود، به عبارتی به انجام کلیه فعالیت هایی که پس از انجام بتن ریزی و کیورینگ بتن و اتمام فعالیت های مرتبط با آن در جهت باز کردن قالب بندی ها پس از رسیدن بتن به مقاومت نهایی خود  انجام می شود که بتوان این قالب بندی ها را برچید دکفراژ گفته می شود. به زبانی ساده تر باز کردن قالب ها پس از آنکه بتن به مرحله گیرش نهایی و مقاومت اولیه و تقریبا نهایی خود رسید را دکفراژ می گویند.

کفراژ بندی و دکفراژ سقف پس از رسیدن بتن به گیرش نهایی خود
دکفراژ سقف پس از رسیدن بتن به گیرش نهایی خود

باز کردن این قالب ها یا به عبارتی دکفراژ تیر و سقف با توجه به بازه زمانی آیین نامه انجام می گردد که ابتدا دکفراژ زیر سقف انجام می گیرد و پس از مدتی با توجه به شرایط آب و هوایی دکفراژ تیر صورت می گیرد. دکفراژ به عواملی دیگر از جمله نوع سیمان مصرفی، شکل و قرار گیری اعضای سازه، بارهای وارد شده به هر عضو و دمای هوا بستگی دارد.

در زمینه ابنیه و ساختمان بیشتر مطالعه کنید : 

در زمینه بهسازی خاک بیشتر مطالعه کنید : 

در زمینه طراحی و مشاوره ژئوتکنیک بیشتر مطالعه کنید : 

در زمینه پایدارسازی گود بیشتر مطالعه کنید : 

در زمینه مطالعات ژئوتکنیک بیشتر مطالعه کنید :

در زمینه تخریب و خاکبرداری بیشتر مطالعه کنید : 

مطالب مرتبط :

سایر مقاله ها

آزمایش تحلیل چند کاناله امواج سطحی یا MASW چیست ؟ (Multichannel Analysis of Surface Waves)

آزمایش تحلیل چند کاناله امواج سطحی یا MASW یکی از [...]


بیشتر بخوانید

خاک های رمبنده (Collapsible Soil)

در طبیعت خاک هایی هستند كه تحت تنش یكسان، با [...]


بیشتر بخوانید

ظرفیت باربری پی (Bearing Capacity of Foundation)

خاک باید بدون آنکه دچار گسیختگی برشی شود، توانایی تحمل [...]


بیشتر بخوانید

نشست غیر یکنواخت (Differential Settlement)

پی (شالوده یا فونداسیون) یک سازه وزن زیادی دارد و [...]


بیشتر بخوانید