مشخصات کلی پروژه: مشخصات کلی پروژه پروژه اپتیم پارک مرزداران (بهار)

• روش پایدارسازی: تاپ‌دان (Top-Down)
• مساحت زمین: ۷۳۳ مترمربع
• عمق گودبرداری: ۳۵٫۸۵ متر
• تعداد طبقات: ۱۰ طبقه منفی و ۹ طبقه مثبت
• نوع سقف (مثبت و منفی): عرشه فولادی
• وزن تقریبی سازه: ۱۵۰۰ تُن
• سطح دیواره پایدارسازی: ۶۱۰۰ مترمربع
• حجم عملیات خاکی: ۲۵٬۷۰۰ مترمکعب

در ایستاسازه، مفتخریم که پروژه‌ی اپتیم پارک مرزداران (بهار) را به عنوان یکی از چالش‌برانگیزترین پروژه‌های تاپ‌دان تهران در حوزه‌ی ژئوتکنیک و سازه معرفی کنیم.

این پروژه با عمق گودبرداری بی‌سابقه‌ی ۳۵٫۸۵ متر، نه تنها عمیق‌ترین پارکینگ مکانیزه خاورمیانه محسوب می‌شود، بلکه در رتبه‌ی سوم عمیق‌ترین پارکینگ‌های مکانیزه جهان قرار دارد. چنین ویژگی‌ای این پروژه را از یک پروژه‌ی معمول شهری فراتر برده و به نمونه‌ای شاخص از تلفیق طراحی هوشمند، تحلیل پیشرفته و مدیریت اجرایی دقیق بدل کرده است.

توجیه فنی انتخاب روش تاپدان (ساخت بالا به پایین)

در چنین شرایطی، روش‌های معمول و رایج پایدارسازی مانند نیلینگ و انکراژ، علاوه بر محدودیت‌های فنی، اغلب به دلیل مسائل حقوقی ناشی از تجاوز به حریم همسایه در فضاهای شهری قابل اجرا نیست.

راهکار استراتژیک ما

روش ایمن و کارآمد تاپ‌دان  یا «ساخت از بالا به پایین» است. این روش نه تنها ایمنی بالایی دارد و و مسئله تجاوز به حریم همسایه های در آن دیگر موضوعیت ندارد ، بلکه امکان ساخت هم‌زمان روسازه و زیرسازه را به عنوان سیستم پایدارسازی فراهم می‌کند و سرعت زمان اجرای پروژه را به شکل چشمگیری افزایش می‌دهد.

برای این پروژه سیستم سازه‌ای از نوع اسکلت فولادی بوده و همچنین از سقف‌های عرشه فولادی (Composite Metal Deck Slabs) استفاده کردیم که خودشان بخشی از سازه اصلی‌اند و نقش حیاتی در پایداری موقت گود ایفا می‌کنند. .

چالش‌های طراحی و تحلیل‌های پیشرفته

تیم طراحی ایستاسازه در پروژه اپتیم پارک با مجموعه‌ای از چالش‌های فنی و مهندسی پیچیده روبه‌رو بود که ناشی از عمق زیاد گودبرداری، افزایش فشارهای جانبی خاک و نامنظمی هندسی پلان پروژه (به‌ویژه در نواحی دارای کنج‌های محدب) بود.

یکی از چالش‌های کلیدی، درک رفتار متقابل خاک و سازه (Soil–Structure Interaction) و بررسی تأثیر تغییرشکل‌های توده خاک اطراف بر المان‌ها، دیافراگم‌های افقی و عملکرد کلی سازه‌ای بود.

به‌منظور برآورد دقیق توزیع فشارهای جانبی خاک و نیروهای منتقل‌شده به اجزای سازه‌ای، تیم طراحی از تحلیل‌های المان محدود پیشرفته (FEM) در دو مقیاس دو و سه‌بعدی استفاده کرد. این تحلیل‌ها امکان پیش‌بینی دقیق‌تر رفتار واقعی سازه و بهینه‌سازی مقاطع سازه‌ای را فراهم ساختند.

چالش های اجرایی پروژه

اجرای گودبرداری در عمق حدود ۳۶ متر در فضایی محدود و با پلان نامنظم، نیازمند تصمیم‌گیری‌های دقیق و خلاقانه در حوزه‌ی جانمایی تجهیزات، کنترل ایمنی، و مدیریت فضا بود.

مهم‌ترین چالش‌های اجرایی عبارت بودند از:

• جانمایی و انتخاب تاورکرین

با توجه به وزن قابل‌توجه المان‌ها در دورترین نقاط پلان، انتخاب تاورکرینی با ظرفیت مناسب و موقعیتی که مزاحم حرکت ماشین‌آلات در طبقات زیرزمین نباشد، از حساس‌ترین تصمیمات پروژه بود.

پایداری فونداسیون تاور در ترازهای پایین، هماهنگی زمان نصب و بهره‌برداری آن با توالی ساخت طبقات به روش تاپ‌دان، و محدودیت‌های فضایی موجود، این فرآیند را بسیار چالش‌برانگیز کرد.

• موقعیت و طراحی بازشوهای عبور ماشین‌آلات

برای جابجایی ماشین‌آلات، انتقال مصالح و خروج خاک از عمق گود، نیاز به بازشوهایی بزرگ و ایمن وجود داشت.

این بازشوها باید در موقعیتی انتخاب می‌شدند که:

• از نظر سازه‌ای و تحلیلی، تضعیفی در سیستم ایجاد نکنند،
• از نظر اجرایی، مسیر تردد ماشین‌آلات را تسهیل کنند،
• و از نظر ایمنی و تهویه، الزامات فضاهای زیرزمینی را برآورده سازند.

تعیین موقعیت بهینه‌ی این بازشوها، حاصل هماهنگی مستمر میان تیم طراحی و اجرای پروژه بود.

• شرایط کار در اعماق زیاد

در ترازهای پایین گود، چالش‌هایی همچون:

• جابجایی مصالح در فضاهای محدود،
• تأمین تهویه‌ی مناسب جهت جلوگیری از آلودگی هوا و خاک،
• و تأمین نور کافی برای فعالیت ایمن ماشین‌آلات و نیروی انسانی
  از مهم‌ترین موضوعات اجرایی بودند که با برنامه‌ریزی دقیق و استفاده از راهکارهای خلاقانه برطرف شدند.

جمع‌بندی

پروژه اپتیم پارک مرزداران، با وجود تمامی چالش‌های فنی، هندسی و اجرایی، به‌عنوان یکی از موفق‌ترین نمونه‌های اجرای روش تاپ‌دان در کشور شناخته خواهد شد. تیم ایستاسازه با اتکا به تجربه‌ی تخصصی در طراحی، تحلیل‌های پیشرفته و مدیریت اجرا، توانست ایمنی، پایداری و کیفیت بالا را در شرایط خاص این پروژه تضمین کند.

این پروژه نمادی از توان مهندسی ایرانی در مواجهه با پروژه‌های پیچیده زیرزمینی است و به‌درستی می‌توان آن را معیاری جدید در گودبرداری‌های عمیق شهری دانست.