میلگرد چیست؟ مشخصات و کاربرد انواع میلگرد چیست؟ (?What is Rebar)

میلگرد مخفف (میله تقویت کننده) است که به پروفیلی با سطح مقطع دایره‌ای و توپُر و طویل گفته می‌شود که به منظور کمک به افزایش مقاومت کششی بتن استفاده می شود. در نتیجه به مقاومت سازه های بتنی در برابر بارهای کششی ناشی از خمش و پیچشی کمک می کند.
میلگرد در انواع گواناگون با مشخصات و کاربرد های مختلف ساخته می شود. این مقطع فولادی معمولاً از فولاد با کربن متوسط ساخته می‌شود و از نظر شکل و جنس، به عنوان‌ یکی از پر تنوع ترین مقاطع فولادی شناخته می شود و در ساخت انواع سازه های فلزی و بتنی کاربرد دارد.

میلگرد معمولاً در سازه های بتنی قابل مشاهده نیست، زیرا که درون سازه بتنی مدفون می شود. برای ساخت میلگرد از فولاد استفاده می شود، چرا که فولاد مانند بتن دارای خواص انبساط حرارتی است که اثرات ناشی از تغییر دما را کاهش می دهد. اغلب افراد، نوع فلزی آجدار آن را که در ساختمان سازی کاربرد دارد، می‌شناسند. همه میلگرد ها به صورت صاف و صیقلی ساخته نمی شوند و به منظور جلوگیری از لغزش در ساختار بتنی، میلگرد را نیز به صورت آجدار می سازند.

انواع میلگرد چیست؟

میلگرد یکی از محصولات فولادی است که کاربرد زیادی در صنایع، به ویژه صنعت ساختمان سازی دارد. میلگرد ها در حالت کلی به دو دسته ساده و آجدار تقسیم بندی می شوند و می توان آن را به دو حالت شاخه ای و کلاف در بازار یافت.

انواع میلگرد‌ های ساده و آجدار

تاکنون در کشور ما سه استاندارد میلگرد وجود داشته است. وزن واحد طول میلگرد‌ها برای هر نمره در استاندارد های مختلف با هم تفاوتی ندارند و تفاوت آن‌ها تنها در مقاومت تسلیم و مقاومت گسیختگی آن‌هاست. انواع میلگرد در بازار ایران بر اساس همین استاندارد به 4 دسته A1، A2، A3، A4 تقسیم می شود.

1. میلگرد ساده A1

این میلگرد قابلیت جوشکاری و تغییر شکل را دارد. میلگرد‌های ساده A1 دارای استحکام کششی برابر با 360 مگاپاسکال و حداقل عملکرد مجاز 240 مگاپاسکال هستند.

2. میلگرد آجدار A2

استحکام کششی میلگرد آجدار A2 برابر با 500 و حداقل عملکرد مجازش 340 مگاپاسکال است. این میلگرد در قطرهای ۸ تا ۴۰ تولید شده که قطرهای ۸، ۱۰ و ۱۴ آن کاربرد بیشتری دارند.

3. میلگرد آجدار A3

استحکام کششی برابر 600 و حداقل عملکرد مجاز برابر 400 مگا پاسکال دارد. کاربرد این نوع میلگرد در ساخت‌ و ساز می باشد؛ اما استفاده از آن برای جوشکاری توصیه نمی‌شود.

4. میلگرد آجدار A4

استحکام کششی این میلگرد آجدار برابر با 650 و قدرت عملکرد آن 500 مگاپاسکال است. استفاده از این نوع میلگرد سبب می‌شود که صرفه‌جویی زیادی (تا 25 درصد) در وزن میلگرد مصرفی شود.

دسته بندی میلگرد ها و کاربرد انواع میلگرد

میلگردها طبق استاندارد جهانی دین (Din) تولید و عرضه شده و قطر میلگرد نیز منطبق با همین استاندارد برآورد می شود تا وزن نهایی سازه درست محاسبه شود. البته استانداردهای دیگری نیز وجود دارد که هر کشور یک نوع از آنها را برای تولید در کارخانه های خود بر می گزیند. از انواع میلگرد ها متناسب با نیاز پروژه در سازه های بتنی و همچنین پی سازه های فلزی استفاده می گردد.

روش های تشخیص قطر میلگرد ها

مهندسین و معماران با تجربه، روش هایی برای خود دارند که می توانند به وسیله آنها به راحتی قطر میلگرد ها را تشخیص دهند. قطر و وزن به طور مستقیم بر قیمت میلگرد تاثیر گذارند. در اینجا به بعضی از این روش ها به اختصار اشاره می گردد:

• تشخیص چشمی قطر میلگرد: درصد خطا و اشتباه در این روش خیلی بالاست.
• استفاده از انگشتان دست: روشی سریع و حرفه ای است برای مهندسین و معماران زرنگ که خودشان از قبل از اندازه بند انگشتانشان آگاهی دارند بنابراین انگشتان خود را روی میلگرد گذاشته و به راحتی و بدون هیچ وسیله ای قطر میلگرد را متوجه می شوند.
• استفاده از شابلون: این یک روش ابتکاری بین معماران و مهندسان ناظر است که از قضا از دقت بالایی هم برخوردار است به خصوص بعضی از افرادی که از شابلون های آماده استفاده می کنند که اندازه میلگرد ها روی آن مشخص شده است و کار را به مراتب ساده تر و دقیق تر می کند.

• استفاده از ریسمان یا طناب: ریسمان یا طناب به دور میلگرد بسته می شود و با در نظر گرفتن محیط و قطر، اندازه آن را به دست می آورند.
• وزن کردن: این روش قبل از بسته شدن آرماتورها امکان پذیر است چون باید یک شاخه یک متری از میلگرد مورد نظر، وزن شده و در رابطه زیر قرار داده شود تا  ابتدا وزن و سپس قطر میلگرد به دست آید:

روش های تشخیص وزن میلگرد ها

• استاندارد دین (Din):

بنابر استاندارد دین (Din) برای به دست آوردن وزن هر شاخه میلگرد باید از رابطه زیر استفاده کرد.

• روش کارگاهی:

در صورتی که اطلاعاتی کافی در اختیار ندارید می توانید از رابطه زیر که یکی از ساده ترین روابط محاسبه وزن است استفاده نمایید:

• جدول اشتال:

با کمک گرفتن از این جدول می توان وزن استاندارد انواع مقاطع را به دست آورد.

• استفاده از کولیس: یکی از دقیق ترین روش ها برای تشخیص قطر میلگرد است که باید به وسیله کولیس قطر میلگرد را اندازه گرفت و نمره آن را مشخص کرد؛ نکته قابل توجه در این روش توجه به تفاوت بین سه نوع قطر میلگرد (اسمی، زمینه و خارجی) است.

در میلگرد های آجدار سه نوع قطر وجود دارد (بسته به نوع آج)

• قطر اسمی
• قطر زمینه (آج را در نظر نمی گیرند)
• قطر خارجی (آج میلگرد را در نظر می گیرند)

به طور مثال:

به کارگیری آچار فرانسه: که این هم روشی تقریبا دقیق است به شرطی که از آچار فرانسه مدرج استفاده شود که اندازه های مشخص با آن اندازه گیری شده و همان مقادیر، معیار قرار داده می شود برای تشخیص قطر بقیه میلگرد ها.

نیل (Nail) چیست؟

نیل، میلگردی است که به عنوان مسلح کننده و اصلی ترین بخش روش نیلینگ (میخ کوبی) می ‌باشد. این اجزا در گمانه ‌های از پیش حفاری شده قرارداد شده و توسط دوغاب تزریق می شوند. تنش کششی به طور غیر فعال و به تبع مراحل بعدی حفاری و جابجائی های ایجاد شده در توده خاک، در میلگرد ایجاد می‌گردد.

نیل از میلگرد های فولادی تهیه می شود که یک سر آن رزوه شده می باشد که در انتهای آن صفحه نیل قرار داده می شود و به وسیله مهره (bolt)، صفحه نیل را به سطح دیواره شاتکریت خورده متصل می کند.

بعد از حفر چاله ها، میلگرد های آجدار ازنوع AIII با قطر حداقل ۲۵ میلی متر و طول مشخص شده در نقشه‌های اجرایی انتخاب شده و یک سرشان به طول حداقل ۱۰ سانتی متر رزوه می شوند.

قطر معمول میلگردها برای نیلینگ ۲۸، ۳۲ و ۴۰ میلی متر است. در خاک‌های خورنده باید از پوشش رزین اپوکسی روی آرماتورها استفاده شود. نیل‌هایی که طول بیش از ۱۲ متر دارند باید به روش کوپلینگ یا فورجینگ به هم وصله شوند.

در زمینه ابنیه و ساختمان بیشتر مطالعه کنید : 

• ساخت و ساز ابنیه و ساختمان (Building & Structure)
• قرارداد مشارکت در ساخت (Construction participation contract)
• نظارت بر اجرای پروژه های عمرانی (Construction Supervision)
• مشاوره ساختمانی (Construction consulting)
• مدیریت پیمان (Management Contracting)
• مدیریت طرح (Construction Management)
• انواع سیستم های سازه ای (Structural System)
• مدیریت پروژه های عمرانی (Project Management)
• آیین نامه ی ۲۸۰۰ ، طراحی ساختمان ها در برابر زلزله
• سازه فولادی یا اسکلت فلزی (Steel Structure)
• سازه بتنی یا اسکلت بتنی (Concrete Structures)

در زمینه پایدارسازی گود بیشتر مطالعه کنید : 

• ساخت از بالا به پایین یا تاپ دان چیست؟ (Top-Down Construction)
• نیلینگ یا میخ کوبی دیواره چیست؟ (Soil Nailing)
• انکراژ یا مهارگذاری خاک چیست؟ (Soil Anchorage)
• مهارمتقابل یا استرات چیست؟ (Braced Excavations – Struts)
• سازه نگهبان خرپایی چیست؟ (Truss Retaining Structure)

در زمینه بهسازی خاک بیشتر مطالعه کنید : 

• تزریق پر فشار یا جت گروتینگ چیست؟ (Jet Grouting)
• اختلاط عمیق خاک یا DSM چیست؟ (Deep Soil Mixing)

در زمینه مطالعات ژئوتکنیک بیشتر مطالعه کنید :

• مطالعات خاک یا مطالعات ژئوتکنیک چیست؟ (Site Investigation)
• مطالعات لرزه خیزی چیست؟ (Seismicity studies)

در زمینه طراحی و مشاوره بیشتر مطالعه کنید : 

• معرفی نرم‌ افزار ETABS
• معرفی نرم افزار SAFE
• معرفی نرم افزار SAP2000
• معرفی نرم افزار AutoCAD
• معرفی نرم افزار Plaxis
• معرفی نرم افزار ABAQUS

در زمینه تخریب و خاکبرداری بیشتر مطالعه کنید : 

• مهندسی تخریب ساختمان (Destruction Engineering)
• خاکبرداری چیست؟ (Excavation)

• مطالب مرتبط :
• ?pipingmart , What Is Rebar And How Are They Made
• ?metalsupermarkets , What is Rebar
• ?Civiljungle , Why is Rebar Important In Civil