ایستاسازه
En Ar

خانه - خدمات ایستاسازه - تخریب و خاکبرداری - خطرات عملیات تخریب ساختمان (Risks of Building Demolition Operation)

به دنبال گسترش ناحیه شهرنشینی و همچنین نوسازی ساختمان ها و بافت های فرسوده، نیاز به مهندسی تخریب ساختمان و پیاده سازی تخصصی این علم در کشور بیش از پیش اهمیت پیدا کرده است. در سال های اخیر، عملیات تخریب ساختمان و خطرات ذاتی آن، توسعه دهندگان شهری را با توجه به افزایش پروژه های تخریب و ارتفاع مورد نیاز تخریب به چالش کشیده است. اهمیت تخریب ساختمان توسط متولیان صنعت ساختمان به ویژه مهندسین عمران به رسمیت شناخته شده است و با توجه به اثرات زیست محیطی آن، برای رسیدن به دقت و توجه یکسان نسبت به برنامه ریزی متداول عملیات ساخت، نظیر طراحی سازه، فرآیند ساخت و ساز و تعمیر و نگهداری در آینده ای نزدیک پیش بینی شده است. با توجه به حوادث تخریب غیر اصولی و ناایمن ساختمان ها و بناهای موجود و عدم وجود آیین نامه ایمنی قانونی و الزام آور عملیات تخریب ساختمان ها در کشور و اینکه در آینده نه چندان دور، ما در شهرهای بزرگ با تخریب ساختمان های چندین طبقه روبرو خواهیم بود و همچنین پیامدهای بسیار گسترده حضور منابع آب به ویژه آب های زیرزمینی بر یک پروژه ساختمانی، طبیعتاً با خطرات و حوادث بیشتری مواجه خواهیم شد و در نتیجه اهمیت این موضوع در پروژه های پایدارسازی و گودبرداری شهری دو چندان می گردد. زیرا لازمه استفاده از روش های مختلف پایدارسازی دیواره های گود همچون میخ کوبی (نیلینگ)، مهارگذاری (انکراژ)، سازه نگهبان خرپایی، مهار متقابل (استرات)، ساخت از بالا به پایین (تاپ – دان)، دیوار برلنی، دیوار دیافراگمی و شیب دار یا پلکانی (برم دار) و همچنین آغاز انجام عملیات خاکبرداری، بارگیری و حمل خاک، تخریب بنای سازه موجود در زمین پروژه و جمع آوری، بارگیری و حمل ضایعات و نخاله های به دست آمده به خارج از محدوده پروژه می باشد. در این نوشتار سعی گردیده است تا با شناسایی و اولویت بندی خطر های عملیات تخریب ساختمان به اهمیت و نقش اساسی آن در فرآیند صنعت ساخت سازه های شهری تأکید نموده و بر دانش مخاطبین و همکاران خود بیفزائیم.

عملیات تخریب ساختمان به همراه رعایت ایمنی در پروژه مسکونی جمشیدیه – سی و دوم شرکت ایستا سازه
عملیات تخریب کف های طبقات بنای موجود در زمین پروژه مسکونی جمشیدیه – سی و دوم شرکت ایستا سازه

عملیات تخریب ساختمان و خطرات ناشی از آن

عملیات تخریب ساختمان در اکثر پروژه های عمرانی به عنوان اولین گام از عملیات ساختمانی می باشد و طی سال های اخیر آمار حوادث صنعت ساختمان در کشور نمایانگر آن است که تخریب های غیر اصولی، تبعات و آسیب های جانی و مالی سنگینی را به همراه داشته است. از این رو می بایست پیش از شروع عملیات تخریب، خطر های احتمالی ناشی از عملیات تخریب ساختمان شناسایی شده و در جهت پیشگیری از آنها و با هدف انجام عملیات تخریب به شیوه اصولی و صحیح و با رعایت تمامی موارد و توصیه های ایمنی اقدام نمود. همچنین در این راستا می بایست عوامل تأثیرگذار بر خطرات احتمالی نیز مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد. همچنین ارائه راهکارهای مناسب و استفاده از روشی کارآمد جهت انجام عملیات تخریب که بتواند با صرف هزینه و زمان کمتر تبعات منفی ناشی از انجام این عملیات را کاهش دهد، امری ضروری و بسیار مهم می باشد.

عملیات تخریب سازه بنای موجود در زمین پروژه تجاری - اداری شیخ بهایی – الماس شرکت ایستا سازه
عملیات تخریب سازه بنای موجود در زمین پروژه تجاری – اداری شیخ بهایی – الماس شرکت ایستا سازه

شاید بتوان خطر های ناشی از عملیات تخریب ساختمان و موارد ایمنی مربوط به آن را به سه دسته عمده زیر تقسیم بندی نمود:

  • ایمنی نیروی انسانی حاضر در محدوده پروژه و عابران و وسایل نقلیه در مقابل حوادث احتمالی به ویژه سقوط مصالح به دست آمده از عملیات تخریب
  • خطر آسیب دیدگی و تخریب ساختمان های مجاور زمین پروژه در اثر پیشروی عملیات تخریب به ویژه در فرآیند تخریب طبقات فوقانی
  • خطر آسیب دیدگی تأسیسات و شریان های شهری همچون لوله های آب، فاضلاب، برق و گاز در اثر پیشروی عملیات تخریب به ویژه در فرآیند تخریب طبقات تحتانی و زیرزمین

خطرات شناسایی شده در طی عملیات تخریب ساختمان و عوامل مؤثر بر آنها

با بررسی مطالعات و تحقیقات صورت گرفته پیرامون عملیات تخریب ساختمان و خطرات ناشی از آن، موارد زیر شناسایی گردید. برای هر یک از خطر های شناسایی شده، اقدامات کنترلی مناسب جهت پیشگیری، کاهش حوادث و یا محدود کردن پیامدهای ناشی از حوادث به منظور افزایش سطح ایمنی عملیات تخریب ساختمان ارائه گردیده است.

  1. کمبود تجهیزات پیشگیری یا حفاظتی: یکی از مشکلات این اثر، استفاده از ابزار آلات و تجهیزات ناایمن در کارگاه خواهد بود. از پیامدهای این خطر بالقوه، آسیب جسمی و جراحت بدنی به فرد خواهد بود. از اقدامات کنترلی این خطر می توان به مواردی نظیر تهیه تجهیزات ایمنی، آموزش کارکنان، نظارت بر استفاده درست کارگران از تجهیزات ایمنی اشاره نمود.
  2. کمبود استانداردها و مقررات ایمنی: یکی از مشکلات رایج این اثر، واژگون شدن دیوار بر روی کارگران خواهد بود. از پیامدهای این خطر بالقوه، آسیب و جراحت جسمی و در معرض از دست دادن جان کارگران خواهد بود. از اقدامات کنترلی این خطر می توان به مواردی همچون تخریب دیوار از بالاترین نقطه، تهیه و استفاده از کلاه، کفش و لباس ایمنی، نظارت بر ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا اشاره نمود.
  3. عدم توجه و بی دقتی کارگران: یکی از مشکلات در اثر این عامل، احتمال رخداد پرتاب اشیاء و ابزار آلات خواهد بود. از پیامدهای این خطر بالقوه، جراحت به بدن و در معرض آسیب جسمی بودن خواهد بود. از اقدامات کنترلی این خطر می توان به مواردی نظیر تهیه و استفاده از کلاه، کفش و لباس ایمنی، برخورد با موارد پیش آمده، نظارت بر ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا اشاره نمود.
  4. مدیریت و نظارت ضعیف بر عوامل اجرایی و کارگران توسط پیمانکار تخریب: از مشکلاتی که در اثر این عامل پیش خواهد آمد، مشکل شروع به کار عملیات ماشین آلات بدون دستور سرپرست کارگاه خواهد بود. از پیامدهای این خطر بالقوه، در معرض آسیب جسمی بودن و خطر تهدید جان کارگران خواهد بود. از اقدامات کنترلی این خطر می توان به نظارت بر ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا اشاره نمود.
  5. شرایط جوی یا محیطی نامناسب: یکی از مشکلاتی که در اثر این عامل پیش خواهد آمد، مشکل روشنایی نامناسب کارگاه خواهد بود. از پیامدهای این خطر بالقوه، سقوط کارگر یا برخورد کارگر با آوار و ابزار و وسایل خواهد بود. از اقدامات کنترلی این خطر می توان به مواردی همچون افزایش پروژکتورها در کارگاه، هنگام کار در شب و انجام کار در ساعات اولیه کاری اشاره نمود.
  6. عدم استفاده از تجهیزات حفاظت شخصی توسط کارگران: از جمله مشکلاتی که در اثر عامل کمبود تجهیزات پیشگیری یا حفاظتی در کارگاه تخریب ساختمان پیش خواهد آمد، مشکل عدم استفاده از وسایل حفاظت فردی توسط کارگران خواهد بود. از پیامدهای این خطر بالقوه، در معرض آسیب جسمی بودن کارگران خواهد بود. از اقدامات کنترلی این خطر می توان به مواردی نظیر تهیه وسایل حفاظت فردی، آموزش کارکنان، نظارت بر استفاده صحیح از وسایل ایمنی اشاره نمود.
  7. عدم نصب لبه محافظ یا قرنیز در اطراف لبه سکوی کار در داربست ها به منظور جلوگیری از سقوط اشیاء از روی سکوی کار: یکی از مشکلاتی که به خاطر این عامل پیش خواهد آمد، مشکل استنشاق گرد و غبار در کارگاه خواهد بود. از پیامدهای این خطر بالقوه، مشکلات تنفسی و ریوی خواهد بود. از اقدامات کنترلی این خطر می توان به مواردی همچون تهیه و استفاده از ماسک مناسب، نصب سیستم تهویه عمومی اشاره نمود. از دیگر مشکلات این عامل، برخورد آوار با چشم افراد خواهد بود. از پیامدهای این خطر بالقوه، چشم درد و در معرض نابینایی بودن نیروهای انسانی خواهد بود. از اقدامات کنترلی این خطر می توان به مواردی نظیر تهیه و استفاده از نقاب و عینک حفاظتی مناسب اشاره نمود.
  8. عدم قطع برق پیش از آغاز عملیات تخریب: یکی از مشکلاتی که در اثر عامل عدم قطع برق پیش از تخریب در کارگاه تخریب ساختمان پیش خواهد آمد، مشکل عبور جریان برق از بدن و برق گرفتگی نیروهای انسانی حاضر در کارگاه خواهد بود. از اقدامات کنترلی این خطر می توان به مواردی نظیر تهیه و استفاده از کفش عایق، دستکش لاستیکی، اطمینان از قطع بودن برق انشعاب پیش از شروع عملیات تخریب اشاره نمود.
  9. نداشتن حفاظ مناسب در اطراف بازشوها یا عدم نصب نوارهای شبرنگ یا علائم هشدار دهنده در اطراف بازشوها: یکی از مشکلاتی که در اثر عامل نداشتن حفاظ مناسب در اطراف بازشوها یا عدم نصب نوارهای شبرنگ، علائم هشدار دهنده در اطراف بازشوها در کارگاه تخریب ساختمان پیش خواهد آمد، مشکل سقوط آوار بر روی افراد خواهد بود. از پیامدهای این خطر، مدفون شدن افراد حاضر در کارگاه زیر آوار و خطر از دست دادن جان افراد خواهد بود. از اقدامات کنترلی این خطر می توان به مواردی همچون اطمینان از تخلیه بودن فضای زیرین عملیات، در دسترس بودن جعبه کمک های اولیه، تهیه و استفاده از کلاه و کفش ایمنی اشاره نمود.
  10. ریزش آوار ناشی از اشتباه در فرضیات و تصمیم گیری های پیمانکار عملیات تخریب: یکی از مشکلاتی که در اثر عامل ریزش آوار ناشی از اشتباه در فرضیات و تصمیم گیری های پیمانکار در کارگاه تخریب ساختمان پیش خواهد آمد، مشکل پرتاب شدن شیشه به چشم و صورت افراد خواهد بود. از پیامدهای این خطر بالقوه، آسیب و جراحت به صورت، چشم و در معرض نابینایی بودن نیروهای انسانی حاضر در کارگاه خواهد بود. از اقدامات کنترلی این خطر می توان به مواردی نظیر تهیه و استفاده از نقاب و عینک حفاظتی مناسب، آموزش و نظارت بر استفاده از آنها توسط نیروهای انسانی اشاره نمود. از دیگر مشکلات این عامل، سقوط داربست ها و سکوی کار خواهد بود. از پیامدهای این خطر بالقوه، آسیب به ستون فقرات و یا از دست دادن جان فرد خواهد بود. از اقدامات کنترلی این خطر می توان به مواردی همچون اطمینان از درست نصب شدن و مهار شدن داربست ها و بررسی اتصالات آنها، قرار دادن تابلوهای هشدار دهنده در محوطه داربست ها، تهیه و استفاده از طناب مهار و نجات اشاره نمود.
استفاده از جرثقیل دکل بلند برای انتقال ایمن و صحیح مصالح به دست آمده از عملیات تخریب طبقات فوقانی سازه بنای موجود در زمین پروژه تجاری - اداری شیخ بهایی – الماس شرکت ایستا سازه
استفاده از جرثقیل دکل بلند برای انتقال ایمن و صحیح مصالح به دست آمده از عملیات تخریب طبقات فوقانی سازه در زمین پروژه تجاری – اداری شیخ بهایی – الماس شرکت ایستا سازه

خط مشی و سیاست کاری شرکت ایستا سازه در انجام صحیح و ایمن عملیات پروژه های تخریب و خاکبرداری ساختمان

شرکت ایستا سازه همواره تلاش نموده است تا در پروژه های تخریب و خاکبرداری ساختمان، عملیات تخریب سازه های موجود را با به کارگیری نیروهای متخصص و با تجربه و با رعایت ضوابط استانداردها و دستورالعمل های ایمنی موجود در رابطه با تخریب ساختمان همچون مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان (ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا)، نشریه مشخصات عمومی کارهای ساختمانی سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و آیین نامه حفاظت کارگاه های ساختمانی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی انجام دهد. به گونه ای که همکاران و اکیپ های اجرایی حاضر در کارگاه، استفاده از لوازم و ابزار ایمنی همچون کلاه ایمنی، لباس ایمنی، کفش و پوتین ایمنی، دستکش حفاظتی، ماسک تنفسی حفاظتی و حمایل بند و طناب مهار را در راستای حفظ تدابیر فنی و رعایت الزامات ایمنی در تمامی مراحل عملیات تخریب سرلوحه کار خود قرار می دهند. از سویی دیگر، با حضور یک نفر مهندس اجرایی به عنوان مسئول ایمنی، حفاظت و بهداشت کار (HSE) از سوی دفتر مرکزی شرکت بر رعایت موارد فوق الذکر، نظارت مستمر و پیوسته صورت می پذیرد.

در زمینه تخریب و خاکبرداری بیشتر مطالعه کنید : 

در زمینه پایدارسازی گود بیشتر مطالعه کنید : 

در زمینه بهسازی خاک بیشتر مطالعه کنید : 

در زمینه ابنیه و ساختمان بیشتر مطالعه کنید : 

در زمینه طراحی و مشاوره ژئوتکنیک بیشتر مطالعه کنید : 

در زمینه مطالعات ژئوتکنیک بیشتر مطالعه کنید :

مطالب مرتبط :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سایر مقاله ها

انواع روش های تخریب سنگ و بتن (A Variety of Methods of Rock and Concrete Demolition)

در برخی از پروژه های پایدارسازی دیواره های گود شرکت [...]


بیشتر بخوانید

پدیده فروچاله چیست؟ (?What is The Phenomenon of Sinkhole)

پدیده فروچاله چیست؟ (?What is Sinkhole) فروچاله ها حفره هایی [...]


بیشتر بخوانید

خطرات عملیات تخریب ساختمان (Risks of Building Demolition Operation)

به دنبال گسترش ناحیه شهرنشینی و همچنین نوسازی ساختمان ها [...]


بیشتر بخوانید

شمع پلاستیک (Plastic pile)

شمع پلاستیک (Plastic pile) پیامدهای حضور منابع آب به ویژه [...]


بیشتر بخوانید