SEAOC Blue Book – Seismic Design Recommendations 2019

به نسخه 2019 کتاب SEAOC Blue توصیه های طراحی لرزه ای خوش آمدید. این نسخه نهمین نسخه SEAOC از سال 1959 است و در 60 سال خیلی چیزها تغییر کرده است. در دهه ‌های اول، این مجموعه از تفاسیر و توصیه های کمیته لرزه ‌شناسی SEAOC به عنوان مبنایی برای مقررات لرزه ای قانون یکنواخت ساختمان (UBC) مورد استفاده در غرب ایالات متحده بود. از زمان حرکت در دهه 1990 به سمت فرآیند توسعه کد ملی، موضوع کتاب آبی SEAOC از ایجاد کد به تفسیر کد برای مهندسان سازه و قرار دادن آن در یک چارچوب مشخص تغییر کرده است. نکته مهم این است که نسخه 2019 چگونگی تکامل آن از تمرکز تاریخی بر “ایمنی” تا پیگیری های نوین طراحی مبتنی بر عملکرد و انعطاف پذیری این زمینه را نشان می دهد.

بنابراین در حالی که کتاب آبی تاریخچه یک رشته مهم و یک سازمان حرفه ای افتخارآمیز را دنبال می کند، چیزی بیش از یک داستان در گذشته است. نسخه 2019 کتاب آبی SEAOC به نحوی نگارش شده است که خواننده آن را مرجعی مفید برای کار فعلی خود و سرشار از نکاتی درباره آینده در نظر بگیرد.

نسخه 2019 کتاب آبی SEAOC نشان دهنده یک تلاش داوطلبانه چند ساله توسط کمیته لرزه نگاری SEAOC است. این کتاب حاصل تلاش فعالیت نسل‌ های مختلفی از کمیته‌ های زلزله ‌شناسی پیرامون طراحی لرزه ای است.

از سال 1959، الزامات نیروی جانبی توصیه شده توسط کمیته لرزه نگاری “کتاب آبی” SEAOC به شدت، طراحی لرزه ای سازه ها تأثیر قرار داده است. هدف کتاب آبی تا ویرایش هفتم (1999) این بود که به عنوان کتابی برای نوشتن حداقل کد های مورد نیاز توصیه شده و ارائه تفسیر در مورد بهترین عملکرد عمل کند. کتاب آبی دیگر حاوی توصیه‌ هایی از آیین نامه ساختمان نیست، که اکنون تحت صلاحیت کمیته به روزرسانی مفاد شورای ایمنی لرزه ای ساختمان است که مفاد NEHRP FEMA (FEMA 2015) و همچنین کمیته ‌هایی را که استاندارد های ملی را حفظ می‌کنند، حفظ می کند.

اخیراً، شتابی برای ساخت سازه‌ های مقاوم ‌تر در برابر زلزله و افزایش آگاهی عمومی در مورد عملکرد مورد انتظار ساختمان‌ های طراحی‌ شده با حداقل الزامات و تأثیر اقتصادی بالقوه آن‌ ها بر جامعه در یک زلزله بزرگ، افزایش یافته است. یک مانع مهم برای اجرای چنین تغییری این است که مفاد آیین نامه مشخصاً بیانگر حداقل الزامات هستند بنابراین با گذشت زمان ممکن است بسیاری از موارد تغییر نکند به همین دلیل هم سو سازی پیشرفت ها به صورت مداوم با مفاد و چارچوب آیین نامه در جهت اصلاح آن می تواند امری دشوار باشد. واضح است که صنعت نیاز به مجموعه ای از دستورالعمل‌ های معتبر از جمیع جهات دارد که مهندس شاغل بتواند از آن برای مقابله با چالش طراحی لرزه ای «بهتر از کد» برای بهبود عملکرد استفاده کند، که از لحاظ تاریخی نقش تفسیر کتاب آبی SEAOC بوده است.

نقش کتاب آبی SEAOC از سال 1959، توصیه الزامات و تفسیر نیروی جانبی وارده از طرف زلزله در کالیفرنیا و سراسر جهان بوده است. این نسخه جدید که نهمین نسخه از این آیین نامه می باشد سعی دارد تا این سنت را ادامه دهد و برخی از پیشرفت های موجود در این زمینه را نیز در نظر بگیرد.

در حالی که حجم مطالب جدید نسبتاً زیاد است، کتاب آبی همچنان پیشینه و تفسیری در مورد آیین نامه ساختمان ارائه می دهد. هدف نویسندگان این آیین نامه این است تا مهندسین سازه از سندی مفید در زمینه نکات مرتبط با بارگذاری لرزه ای برخوردار باشند تا بتوانند از آن برای طراحی پروژه های خود استفاده نمایند. کتاب آبی در حقیقت ابزار اصلی برای رسمی کردن و توضیح مواضع کمیته لرزه‌شناسی SEAOC است.

هر مقاله این آیین نامه موضوع خاصی را پوشش می دهد، گاهی اوقات یک کد خاص و گاهی یک حوزه عملی کلی‌تر را می توان مشاهده نمود که توسط تیم نویسندگان بیان می شود. به طور کلی هر مقاله برای پاسخ گویی به سوالات زیر طراحی و نگارش شده است:

• اهمیت تاریخی موضوع از نظر عملکرد چیست؟
• طراحی غیر استاندارد چه پیامدهایی دارد؟
• رویکرد آیین نامه ساختمان به موضوع چیست؟ مقررات خاص چگونه استخراج شد؟ این تدارک یا عمل معمولاً چگونه اجرا می شود؟ عملکرد توصیه شده کمیته لرزه نگاری چیست؟
• ارائه رویه های استاندارد چگونه باید تکامل یابد؟
• زلزله شناسی چه تغييرات كوتاه مدت كوتاهی را پيشنهاد مي كند؟
• چه مطالعات طولانی مدتی در آن زمینه مورد نیاز خواهد بود؟

البته ذکر این نکته ضروری است که هر مقاله ای که در این کتاب ارائه شده است، لزوماً نمی تواند به هر سوالی پاسخ دهد. یکی از کاربردهای کتاب آبی در نقش جدید خود، شناسایی مسائل حل نشده و در نتیجه ایجاد انگیزه در تحقیقات جدید و توسعه آن در میان مهندسین و دانشجویان است.

مشارکت تاریخی این آیین نامه

از اولین نسخه خود در سال 1959 تا دهه 1970، کتاب آبی SEAOC عملاً پیشرو مقررات زلزله UBC بوده است که در سراسر غرب ایالات متحده و در بسیاری از نقاط خارج از کشور استفاده شده است (پوروش و زاکر، 1987).

UBC در سال 1988 آغازگر نسل جدیدی از آیین نامه های طراحی زلزله بود و کتاب آبی همراه ضروری آن بود که قوانین موجود را حتی در زمانی که موارد جدید پیشنهاد می کرد توضیح می داد. با شروع از جایی که ATC 3-06 متوقف شد، نسخه های 1990، 1996 و 1999 مفاد کد را به قضاوت گذشته و تحقیقات معاصر مرتبط کردند. (بررسی دقیق کتاب های آبی، مقررات NEHRP و اسناد ATC در دهه‌ های 1980 و 1990 متن تقریباً یکسانی را در چندین بخش کلیدی ارائه می کند. اکنون، نسل جدیدی از آیین نامه های ساختمانی دوباره نیازمند تفسیری است که همگام باشد. این بار اما انتخاب های زیادی وجود دارد. برخی از منابع موجود در زمینه بارگذاری لرزه ای و اثرات آن در سازه را می توان در ادامه مشاهده نمود:

• مفاد NEHRP و تفسیر اسناد منبع غیر رسمی برای ASCE 7 هستند (که خود دارای تفسیر مفیدی است).استانداردهای مواد مانند ACI 318 و AISC 341 که مفاد آن همچنان معتبر است.سازمان هایی مانند ATC، CUREE، EERI، و FEMA (به غیر از SEAOC و محلی آن بخش ها) به طور منظم کارگاه ها و کنفرانس های اختصاص داده شده به مهندسی زلزله برگزار می کنند و اطلاعات ارزشمندی را در زمینه مهندسی زلزله ارائه می دهند.مجلات مهندسی مقالات بیشتری در مورد طراحی مقاوم در برابر زلزله نسبت به قبل دارند.مراکز تحقیقاتی ملی و منطقه ای مانند EERC و NCEER به طور منظم گزارش تهیه می کنند، همانطور که آزمایشگاه های پیشرو دانشگاهی نیز این کار را انجام می دهند.کتاب‌های «همراه آیین نامه» متعددی برای فروش وجود دارد، به غیر از کتاب ‌های درسی مربوط به زلزله ‌شناسی و مهندسی زلزله ژئوتکنیک. همگی این کتب به نو به خود می توانند به مهندسین سازه و ژئوتکنیک برای تفهیم موضوعات لرزه ای کمک نمایند.
  • حتی یادداشت ها و سمینارهای تولید شده توسط ICC (ICBO سابق)، از جمله طراحی SEAOC راهنماها، نقش تاریخی کتاب آبی را به عنوان توضیح دهنده و مفسر یک آیین نامه تکمیل نمایند.

یک نقش جدید

آیا این بدان معناست که کتاب آبی دیگر لازم نیست؟ برعکس، حجم مواردی که اکنون در دسترس مهندسان است، دیدگاه عملی و مستقل را ارزشمندتر و مفیدتر از همیشه می کند. کتاب آبی اکنون نقش جدیدی را پذیرفته است که کمتر به نوشتن مفاد آیین نامه و بیشتر به بهبود عملکرد مهندسی در موضوعات طراحی و اجرایی توجه کند.

کتاب آبی در نقش جدید خود دیگر نیازی به پر کردن شکاف بین تحقیقات و استانداردها ندارد چرا که مقررات NEHRP و استانداردها و تفسیرهای ملی این کار را انجام می دهند. در عوض، وظیفه کتاب آبی ایجاد پل بین استانداردها و عمل است. این تاکید به شیوه های ظریف خود را نشان خواهد داد. علاوه بر این هدف کتاب آبی دیگر توجیه مقررات بیان شده در استانداردها نیست، بلکه ارزیابی تأثیر آن ها بر روی عملیات اجرایی در سازه ها و تأیید اینکه آیا آن ها توسط تجزیه و تحلیل، تحقیق، تجربه یا قضاوت مربوطه پشتیبانی می شوند یا خیر، می باشد.